LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 11·10 / 2026

SS · 0340 phút

Hai đường thẳng song song

Giao tuyến song song

Cần học trướcSS · 01 · Điểm, đường thẳng và mặt phẳng trong không gian

Mục tiêu

  • Chứng minh hai đường thẳng song song trong không gian bằng đường trung bình, định lí Thales đảo, tính bắc cầu và định lí về giao tuyến.
  • Tìm giao tuyến của hai mặt phẳng khi chúng lần lượt chứa hai đường thẳng song song.
  • Dùng giao tuyến song song để tìm giao điểm của một đường thẳng với một mặt phẳng.

Khởi động

Hai đường ray tàu hoả chạy song song. Nhưng nếu một đường ray nằm trên mặt đất còn đường kia là dây cáp treo chạy ngang cầu vượt, hai đường ấy không cắt nhau mà cũng không song song: chúng chéo nhau. Trong không gian, "song song" phải kèm điều kiện nằm cùng một mặt phẳng. Bài này nói chúng ta chứng minh điều đó thế nào và dùng nó để tìm giao tuyến.

(P)(Q)dab
a ∥ b, a ⊂ (P), b ⊂ (Q), (P) ∩ (Q) = d: giao tuyến d song song với a và b.

01Kiến thức cần nhớ

1. Định nghĩa và tính chất

Hai đường thẳng aa, bb song song (a∥ba \parallel b) nếu chúng đồng phẳng và không có điểm chung.

Mọi định lí song song của hình học phẳng (đường trung bình, Thales và Thales đảo, hình bình hành) vẫn dùng được trong từng mặt phẳng.

2. Định lí về giao tuyến của ba mặt phẳng

Hệ quả quan trọng. Cho a⊂(P)a \subset (P), b⊂(Q)b \subset (Q), a∥ba \parallel b và (P)∩(Q)=d(P) \cap (Q) = d. Khi đó d∥a∥bd \parallel a \parallel b hoặc dd trùng một trong hai đường aa, bb.

Vì sao. Giả sử dd không trùng aa, cũng không trùng bb. Gọi (R)(R) là mặt phẳng chứa cả aa và bb (hai đường song song xác định một mặt phẳng). Ba mặt phẳng (P)(P), (Q)(Q), (R)(R) đôi một cắt nhau theo ba giao tuyến dd, aa, bb. Vì a∥ba \parallel b nên ba giao tuyến không thể đồng quy, theo định lí chúng đôi một song song. ■\blacksquare

(P)(Q)dab
a ∥ b, a ⊂ (P), b ⊂ (Q), (P) ∩ (Q) = d: giao tuyến d song song với a và b.

3. Giao tuyến khi chứa hai đường thẳng song song

Tương tácGiao tuyến song song với AB và CD

Kéo S dọc đường nét đứt phía trên: hình chóp đổi nhưng giao tuyến của (SAB) và (SCD) vẫn song song AB (và CD). Xoay hình để thấy hai mặt phẳng và giao tuyến.

02Tóm tắt

Việc cần làmCách làm
Chứng minh song songđường trung bình, Thales đảo, bắc cầu, giao tuyến
Hai mặt chứa a∥ba \parallel b, cắt nhaugiao tuyến // aa, // bb, qua điểm chung
Giao điểm bằng giao tuyến song songmặt phẳng phụ chứa dd và đường song song, kẻ song song từ điểm chung
Ba mặt phẳng đôi một cắtgiao tuyến đồng quy hoặc song song đôi một
Tiếp theoPhương pháp →