LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 12·10 / 2026

CU · 0340 phút

Suất điện động cảm ứng, định luật Faraday

e = −NΔΦ/Δt, đọc đồ thị Φ–t

01Phương pháp giải theo dạng

Dạng: Suất điện động cảm ứng e=−NΔΦ/Δte=-N\Delta\Phi/\Delta t, cường độ dòng điện cảm ứng

  1. Xác định NN, Φ1\Phi_1, Φ2\Phi_2 (hay cho BB, SS, α\alpha lúc đầu và lúc sau) và Δt\Delta t đổi ra giây.
  2. ΔΦ=Φ2−Φ1\Delta\Phi=\Phi_2-\Phi_1. Nếu từ trường biến thiên đều, dùng ΔΦ=Scos⁡α ΔB\Delta\Phi=S\cos\alpha\,\Delta B.
  3. ∣ec∣=N∣ΔΦ∣Δt\lvert e_c\rvert=N\dfrac{\lvert\Delta\Phi\rvert}{\Delta t} (V). Đề muốn dấu hay chiều thì dùng Lenz.
  4. Mạch kín điện trở RR: I=∣ec∣RI=\dfrac{\lvert e_c\rvert}{R}; điện lượng q=IΔt=N∣ΔΦ∣Rq=I\Delta t=\dfrac{N\lvert\Delta\Phi\rvert}{R}; nhiệt toả ra Q=I2RΔt=ec2RΔtQ=I^2R\Delta t=\dfrac{e_c^2}{R}\Delta t.
  5. Cho ece_c tìm Δt\Delta t (hay ΔΦ\Delta\Phi): đổi vế công thức rồi thay số.

Dạng: Đọc đồ thị Φ\Phi–tt, suy ra suất điện động theo từng giai đoạn

  1. Chia đồ thị thành các đoạn thẳng. Mỗi đoạn là một giai đoạn với ee không đổi.
  2. Mỗi đoạn: đọc hai đầu (t1,Φ1)(t_1,\Phi_1) và (t2,Φ2)(t_2,\Phi_2), tính độ dốc Φ2−Φ1t2−t1\dfrac{\Phi_2-\Phi_1}{t_2-t_1} (đơn vị Wb/s), nhân NN để được ∣e∣\lvert e\rvert.
  3. Đoạn nằm ngang: e=0e=0. Đoạn đi xuống: dấu của ee ngược đoạn đi lên.
  4. Nếu đề cho đồ thị BB–tt và SS cố định thì dùng Φ=BScos⁡α\Phi=BS\cos\alpha rồi làm như trên (độ dốc BB–tt nhân Scos⁡αS\cos\alpha).
  5. Dựng đồ thị ee–tt bằng các bậc ngang. Có RR thì tính II và nhiệt Q=e2RΔtQ=\dfrac{e^2}{R}\Delta t mỗi đoạn.

02Lỗi hay gặp

LỗiVì sao saiCách tránh
Quên nhân NNMỗi vòng cho ee riêng, NN vòng nối tiếp cộng lạiGạch chân NN khi đọc đề
Dùng Φ\Phi thay cho ΔΦ\Delta\Phiee phụ thuộc biến thiênTính Φ2−Φ1\Phi_2-\Phi_1
Đổi sai ms sang s0,020{,}02 s ≠0,2\neq0{,}2 sViết 20 ms=0,02 s20\,\text{ms}=0{,}02\,\text{s}
Lấy giá trị Φ\Phi thay cho độ dốc khi đọc đồ thịee tỉ lệ với độ dốcĐoạn nằm ngang cho e=0e=0
Cho e≠0e\neq0 trên đoạn nằm ngangΔΦ=0\Delta\Phi=0Kiểm tra ΔΦ\Delta\Phi từng đoạn
Tính điện lượng bằng II tại một thời điểmq=∫I dtq=\int I\,dtDùng q=N∣ΔΦ∣/Rq=N\lvert\Delta\Phi\rvert/R
Coi dấu trừ là "ee luôn âm"Dấu trừ chỉ ngược chiều với sự biến thiênDấu theo Lenz, thường chỉ cần độ lớn
Tiếp theoVí dụ →