Phương pháp · Nhiệt nóng chảy riêng, nhiệt hoá hơi riêng và đồ thị nung nóng · Vật lý 12

01Phương pháp giải theo dạng

Vẽ nhanh "trục nhiệt độ" ghi các mốc: nhiệt độ đầu, $0\,^\circ\text{C}$ (nóng chảy), $100\,^\circ\text{C}$ (sôi), nhiệt độ cuối.
Chia quá trình thành giai đoạn: đổi nhiệt độ trong một thể $\to$ $mc\Delta t$ (đúng $c$ của thể đó); chuyển thể $\to$ $\lambda m$ hoặc $Lm$ .
Chỉ tính giai đoạn chuyển thể khi nhiệt độ đã tới nhiệt độ chuyển thể.
Cộng các $Q$ theo chiều thu nhiệt (hay toả nhiệt). Nếu đề hỏi nhiệt toả ra, các giai đoạn tính theo chiều ngược: ngưng tụ, nguội xuống...
Đổi $Q$ về J hoặc kJ, ghi đơn vị.

Đọc các mốc: đoạn nghiêng nào (thể nào), đoạn nằm ngang nào (nhiệt độ chuyển thể), thời điểm bắt đầu và kết thúc mỗi đoạn.
Đoạn nghiêng: $c=\dfrac{P\,\Delta\tau}{m\,\Delta t}$ (hay $k=\dfrac{\Delta t}{\Delta\tau}=\dfrac{P}{mc}$ ).
Đoạn nằm ngang: $\lambda=\dfrac{P\,\Delta\tau}{m}$ (hay $L$ nếu là sôi), $\Delta\tau$ là độ dài đoạn (hiệu thời điểm cuối và đầu).
So hai đoạn nghiêng cùng $P$ và $m$ : $\dfrac{k_1}{k_2}=\dfrac{c_2}{c_1}$ (độ dốc lớn thì $c$ nhỏ).
Khối lượng đã nóng chảy tại $\tau$ trong đoạn ngang: $m'=\dfrac{P(\tau-\tau_{\text{bắt đầu}})}{\lambda}$ .

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Bỏ giai đoạn đổi nhiệt độ ở thể rắn hay lỏng	Quá trình có nhiều giai đoạn	Vẽ trục nhiệt độ
Dùng $c_n$ cho đá	$c$ khác nhau theo thể	Đúng $c$ cho từng thể
Áp dụng $\lambda m$ khi nhiệt độ chưa tới $0\,^\circ\text{C}$	Chưa tới nhiệt độ nóng chảy	Đưa lên $0\,^\circ\text{C}$ trước
Coi đoạn nằm ngang là không nhận nhiệt	Nhận nhiệt $\lambda m$ nhưng nhiệt độ không đổi	Nhớ "thế năng, không phải động năng"
Đọc nhầm thời điểm bắt đầu và kết thúc	$\Delta\tau$ là hiệu	Ghi hai mốc rồi trừ
Đảo chiều tỉ lệ: độ dốc lớn thì $c$ lớn	$k=P/(mc)$ nên dốc lớn $\Rightarrow c$ nhỏ	Viết $k\propto1/c$