Phương pháp · Đồ thị vận tốc – thời gian · Vật lý 10

01Phương pháp giải theo dạng

Ghi ra các điểm mốc của đồ thị (toạ độ $(t; v)$ tại điểm đầu, điểm gãy, điểm cuối). Kiểm đơn vị trên hai trục (nếu trục $v$ ghi km/h thì đổi sang m/s).
Gia tốc từng đoạn: $a = \dfrac{\Delta v}{\Delta t}$ (độ dốc). Đoạn nằm ngang: $a = 0$ .
Độ dịch chuyển từng đoạn: diện tích hình thang $\dfrac{v_1 + v_2}{2}\Delta t$ (có dấu theo $v$ ). Cộng lại.
Nếu đề cần phương trình $v(t)$ của một đoạn: $v = v_1 + a(t - t_1)$ với $(t_1; v_1)$ là một điểm của đoạn.
Tốc độ trung bình $=$ tổng quãng đường chia tổng thời gian.

Giải $v = 0$ để tìm thời điểm đổi chiều $t_0$ ; kiểm $t_0$ nằm trong khoảng đang xét.
Tách khoảng thời gian thành $[0; t_0]$ và $[t_0; t]$ . Tính độ dịch chuyển từng phần ( $d_1 > 0$ , $d_2 < 0$ trong trường hợp vật đi tới rồi lùi).
$d = d_1 + d_2$ , $s = \lvert d_1\rvert + \lvert d_2\rvert$ .
Vận tốc trung bình $= d / \Delta t$ ; tốc độ trung bình $= s / \Delta t$ .
Hỏi "khi nào vật về vị trí xuất phát": giải $d(t) = 0$ với $t > 0$ .

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Dùng độ dốc để tính quãng đường	Độ dốc là gia tốc; quãng đường là diện tích	Độ dốc ứng với $a$ , diện tích ứng với $d$
Cho rằng giao điểm hai đồ thị $v$ – $t$ là chỗ hai xe gặp nhau	Giao điểm chỉ là cùng vận tốc	Gặp nhau cần cùng toạ độ (bài sau)
Tính diện tích phần dưới trục là dương khi hỏi độ dịch chuyển	Phần $v < 0$ cho độ dịch chuyển âm	$d$ : có dấu; $s$ : lấy trị tuyệt đối
Trục $v$ ghi km/h mà vẫn dùng công thức SI	Diện tích ra km/h·s, sai đơn vị	Đổi sang m/s trước
Coi đồ thị $v$ – $t$ là đường đi của vật	Đồ thị $v$ – $t$ không phải quỹ đạo	Quỹ đạo ở đây luôn là đường thẳng $Ox$