Tốc độ và vận tốc

Tốc độ trung bình cho biết, tính trung bình, mỗi giây vật đi được bao nhiêu mét.

Vì $d \le s$ nên độ lớn vận tốc trung bình không vượt quá tốc độ trung bình. Hai giá trị chỉ bằng nhau khi vật chuyển động thẳng không đổi chiều.

Nếu lấy khoảng thời gian $\Delta t$ rất ngắn thì tốc độ trung bình trong khoảng đó chính là tốc độ tức thời (tốc độ tại một thời điểm), đọc được trên đồng hồ tốc độ của xe. Tương tự, vận tốc tức thời là vận tốc trung bình trong khoảng thời gian rất ngắn; nó có hướng là hướng chuyển động tại thời điểm đó, độ lớn là tốc độ tức thời.

$1\,\text{m/s} = 3{,}6\,\text{km/h}$, tức là

Lí do: $1\,\text{km} = 1000\,\text{m}$ và $1\,\text{h} = 3600\,\text{s}$, nên $1\,\text{km/h} = \dfrac{1000}{3600}\,\text{m/s} = \dfrac{1}{3{,}6}\,\text{m/s}$.

Luôn quay về định nghĩa: tổng quãng đường chia tổng thời gian. Không lấy trung bình cộng của các tốc độ trừ khi thời gian các đoạn bằng nhau.

• Nửa quãng đường đầu đi với $v_1$, nửa sau với $v_2$. Đặt cả quãng đường là $S$: $t_1 = \dfrac{S}{2v_1}$, $t_2 = \dfrac{S}{2v_2}$, nên

(đây là trung bình điều hoà của $v_1$ và $v_2$, luôn nhỏ hơn trung bình cộng khi $v_1 \ne v_2$.)

• Nửa thời gian đầu đi với $v_1$, nửa sau với $v_2$. Đặt cả thời gian là $T$: $S = v_1\cdot\dfrac T2 + v_2\cdot\dfrac T2$, nên

Lí do khác nhau: đi chậm thì tốn nhiều thời gian hơn trên cùng một quãng đường, nên đoạn chậm "kéo" trung bình xuống nhiều hơn.