DL · 0640 phút

Sai số của phép đo trực tiếp

Thước, thước kẹp, nhiều lần đo

01Phương pháp giải theo dạng

Dạng: Sai số tuyệt đối, sai số tỉ đối của một phép đo

Xác định $\bar A$ (hoặc giá trị đo) và $\Delta A$ .
$\delta A = \dfrac{\Delta A}{\bar A}\times100\%$ (chia cho giá trị đo, không chia cho sai số).
Nếu biết $\delta$ và $\bar A$ : $\Delta A = \delta\cdot\bar A$ . Khoảng giá trị: $[\bar A - \Delta A;\ \bar A + \Delta A]$ .
Ghi kết quả đúng quy tắc chữ số có nghĩa.

Dạng: Giá trị trung bình và sai số của nhiều lần đo

Tính $\bar A$ (giữ nguyên các chữ số, chưa làm tròn).
Tính $\Delta A_i = \lvert A_i - \bar A\rvert$ cho mỗi lần, rồi $\overline{\Delta A}$ .
Cộng sai số dụng cụ theo yêu cầu của đề: $\Delta A = \overline{\Delta A} + \Delta A'$ .
Làm tròn $\Delta A$ (một chữ số có nghĩa), làm tròn $\bar A$ cùng hàng; tính $\delta A$ .

Dạng: So sánh độ chính xác của hai phép đo

Tính $\delta_1 = \Delta_1/\bar A_1$ và $\delta_2 = \Delta_2/\bar A_2$ .
Phép đo có $\delta$ nhỏ hơn chính xác hơn.
Chọn dụng cụ: yêu cầu $\delta \le$ ngưỡng thì cần $\Delta' \le$ ngưỡng $\times\bar A$ .

02Lỗi hay gặp

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Chia $\Delta A$ cho sai số khác	$\delta$ phải chia cho giá trị đo	$\delta = \Delta A/\bar A$
Lấy $A_i-\bar A$ có dấu rồi cộng	Âm dương triệt tiêu, trung bình bằng $0$	Lấy trị tuyệt đối
Quên sai số dụng cụ	Sai số thực lớn hơn	Cộng $\Delta A'$ khi đề yêu cầu
Làm tròn $\bar A$ trước khi tính $\Delta A_i$	Sai số tích luỹ	Làm tròn cuối cùng
Viết $A = 20{,}30\pm0{,}2$	$\bar A$ và $\Delta A$ khác hàng thập phân	$A=20{,}3\pm0{,}2$
So sánh bằng sai số tuyệt đối	Bỏ qua độ lớn đại lượng	Dùng sai số tỉ đối
Quên đổi sang %	Khác đơn vị so với đề	$\times100\%$

Tiếp theoVí dụ →