Phương pháp · Trọng lực, trọng lượng và lực hấp dẫn · Vật lý 10

01Phương pháp giải theo dạng

Xác định điều cần tìm là khối lượng $m$ (kg) hay trọng lượng $P$ (N).
Ghi giá trị $g$ của nơi đang xét (đề cho; không cho thì dùng $9{,}8$ hoặc $10$ nhưng giữ nguyên cả bài).
Dùng $P = mg$ . Khối lượng không đổi khi đổi nơi, chỉ $P$ đổi.
So sánh hai nơi: $\dfrac{P_1}{P_2} = \dfrac{g_1}{g_2}$ khi cùng một vật.

Đổi mọi đại lượng sang đơn vị SI ( $\text{kg}$ , $\text{m}$ ).
Tìm khoảng cách giữa hai tâm $r$ (độ cao $h$ cộng bán kính $R$ chứ không phải chỉ $h$ ).
Thay vào $F = G\dfrac{m_1m_2}{r^2}$ hoặc $g_h = \dfrac{GM}{(R+h)^2}$ ; với bài so sánh dùng tỉ số, các hằng số triệt tiêu.
Nhớ lực hấp dẫn là một cặp lực trực đối: mỗi vật chịu lực cùng độ lớn.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Nói "khối lượng của em trên Mặt Trăng nhỏ hơn"	Khối lượng không phụ thuộc nơi	Chỉ trọng lượng đổi theo $g$
Viết $P = m/g$ hoặc quên nhân với $g$	Sai công thức, sai đơn vị	$P = mg$ ; kiểm tra đơn vị $\text{kg}\cdot\text{m/s}^2 = \text{N}$
Dùng $r = h$ thay cho $r = R + h$	Khoảng cách tính từ tâm Trái Đất	Cộng thêm bán kính $R$
Quên bình phương khoảng cách	Lực tỉ lệ nghịch với $r^2$ , không phải $r$	Nhân đôi $r$ thì lực còn $\tfrac14$
Trộn $g = 9{,}8$ với $g = 10$ trong cùng bài	Kết quả lệch, khó so sánh	Chọn một giá trị và giữ nguyên
Cho rằng vật lớn hút vật nhỏ mạnh hơn	Hai lực là cặp trực đối, cùng độ lớn	Nhớ định luật III Newton