Phương pháp · Lực căng dây và trọng lượng biểu kiến · Vật lý 10

01Phương pháp giải theo dạng

Vẽ vật, vẽ $\vec T$ (lên) và $\vec P$ (xuống). Chọn chiều dương hướng lên.
Xác định gia tốc có dấu: đi lên nhanh dần $a > 0$ ; đi lên chậm dần hoặc xuống nhanh dần $a < 0$ (với $\lvert a\rvert$ cho trước).
Viết $T - mg = ma$ , suy ra $T = m(g + a)$ .
Bài cho $T_{max}$ : $a_{max} = \dfrac{T_{max}}{m} - g$ (gia tốc lớn nhất nâng lên mà dây chưa đứt).
Kiểm tra: nâng nhanh dần thì $T > mg$ ; hạ nhanh dần thì $T < mg$ .

Vẽ người, vẽ $\vec N$ (lên) và $\vec P$ (xuống); chọn chiều dương hướng lên.
Xác định chiều của $\vec a$ từ chuyển động: nhanh dần thì $\vec a$ cùng chiều vận tốc, chậm dần thì ngược chiều vận tốc.
$N = m(g + a)$ ; số chỉ cân là $N$ (đơn vị $\text{N}$ ), hoặc $N/g$ nếu cân khắc theo $\text{kg}$ .
Bài cho số chỉ cân, tìm $a$ : $a = \dfrac{N}{m} - g$ ; dấu của $a$ cho biết hướng gia tốc.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Dùng $T = mg$ khi vật có gia tốc	Chỉ đúng khi $a = 0$	Luôn viết $T - mg = ma$
Nhầm dấu của $a$ khi hạ xuống	Hạ nhanh dần có $\vec a$ hướng xuống	Chiều dương lên thì $a = -\lvert a\rvert$
Nói "đi lên thì cân chỉ nhiều hơn"	Đi lên chậm dần có $\vec a$ hướng xuống, cân chỉ ít hơn	Xét chiều của $\vec a$ , không xét chiều chuyển động
Cho rằng trọng lực đổi trong thang máy	$P = mg$ vẫn nguyên	Chỉ phản lực $N$ đổi
Đặt $T_1 \neq T_2$ cho hai phía ròng rọc nhẹ	Cùng sợi dây nhẹ, cùng lực căng	$T_1 = T_2$ nếu ròng rọc và dây nhẹ, không ma sát