LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

MT · 0230 phút

Tốc độ và vận tốc

Quãng đường hay độ dịch chuyển chia thời gian

01Phương pháp giải theo dạng

Dạng: Tốc độ trung bình và vận tốc trung bình trên cả quãng đường

  1. Tìm ss (cộng độ dài mọi đoạn) và dd (cộng vectơ), theo bài trước.
  2. Tìm tổng thời gian Δt\Delta t, đổi về cùng hệ đơn vị.
  3. Tốc độ trung bình =sΔt=\dfrac{s}{\Delta t}; vận tốc trung bình có độ lớn dΔt\dfrac{d}{\Delta t}, hướng của d⃗\vec d.
  4. Kiểm lại: tốc độ trung bình ≥\ge độ lớn vận tốc trung bình.

Dạng: Tốc độ trung bình khi đi nhiều đoạn với tốc độ khác nhau

  1. Gọi SS (hoặc TT) là tổng quãng đường (hay tổng thời gian) nếu đề chưa cho; viết quãng đường và thời gian của từng đoạn.
  2. Tính thời gian từng đoạn ti=sivit_i = \dfrac{s_i}{v_i}, nhớ cộng cả thời gian nghỉ nếu có.
  3. vtb=∑si∑tiv_{\text{tb}} = \dfrac{\sum s_i}{\sum t_i}.
  4. Với bài tìm tốc độ một đoạn khi biết tốc độ trung bình cả chuyến: tính tổng thời gian cần có, trừ thời gian các đoạn đã biết, rồi lấy quãng đường còn lại chia cho thời gian còn lại.

02Lỗi hay gặp

LỗiVì sao saiCách tránh
Lấy trung bình cộng 30+452\dfrac{30 + 45}{2} cho trường hợp nửa quãng đườngHai đoạn dài bằng nhau nhưng thời gian khác nhauQuay về vtb=S∑tv_{\text{tb}} = \dfrac{S}{\sum t}
Dùng dd thay cho ss khi tính tốc độ trung bìnhTốc độ trung bình dùng quãng đườngGhi rõ "tốc độ" dùng ss, "vận tốc" dùng dd
Quên thời gian nghỉThời gian nghỉ vẫn tính vào Δt\Delta tCộng mọi khoảng thời gian từ lúc xuất phát đến lúc tới
Trộn m\text{m} với km\text{km} hay s\text{s} với h\text{h}Kết quả sai bậc 10310^3 hay 36003600 lầnĐổi hết về một hệ trước khi chia
Nhân 3,63{,}6 khi cần chia (và ngược lại)Nhầm chiều đổi đơn vịKiểm số: km/h\text{km/h} luôn là số lớn hơn số tính theo m/s\text{m/s}
Tiếp theoVí dụ →