Phương pháp · Cân bằng bằng thăng bằng electron · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Tính số oxi hoá, khoanh nguyên tố đổi số oxi hoá.
Viết hai quá trình: chất khử (nhường $e$ ), chất oxi hoá (nhận $e$ ), ghi cả số nguyên tử.
Tìm bội chung nhỏ nhất của số $e$ nhường và nhận, suy ra hệ số nhân cho mỗi quá trình.
Đặt hệ số vào phương trình: chất khử và sản phẩm cùng nguyên tố đổi số oxi hoá, chất oxi hoá và sản phẩm của nó.
Cân bằng các nguyên tố còn lại theo thứ tự: kim loại, phi kim (trừ H, O), H, O.
Kiểm tra: số nguyên tử mỗi nguyên tố hai vế bằng nhau; nếu có ion, tổng điện tích bằng nhau.

Với mỗi chất, liệt kê tất cả nguyên tố đổi số oxi hoá và độ đổi.
Cộng số electron nhường (hoặc nhận) của các nguyên tố trong một phân tử (nhân chỉ số trong công thức).
Cân bằng electron giữa chất khử và chất oxi hoá như dạng cơ bản.
Đặt hệ số rồi cân bằng các nguyên tố còn lại; kiểm tra O ở cuối cùng.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Quên nhân chỉ số nguyên tử (Fe trong $\mathrm{Fe_2O_3}$ có $2$ nguyên tử, nhận $6e$ chứ không phải $3e$ )	$e$ tính cho cả phân tử	Ghi "số nguyên tử $\times$ độ đổi"
Chỉ cân bằng nguyên tố đổi số oxi hoá, quên O, H, gốc acid	Phương trình chưa bảo toàn nguyên tố	Bước 5 luôn phải làm và kiểm lại
Nhân hệ số lên chất không tham gia oxi hoá – khử rồi sai tỉ lệ	Hệ số từ thăng bằng $e$ chỉ áp cho chất đổi số oxi hoá	Đặt hệ số cho chất khử, chất oxi hoá và sản phẩm trước
Với $\mathrm{FeS_2}$ chỉ tính Fe hoặc chỉ tính S	Cả hai nguyên tố cùng nhường	Cộng $e$ của mọi nguyên tố trong một phân tử
Cân bằng O trước khi cân bằng $e$	Dễ chọn hệ số sai rồi "chữa" ngược	Làm theo thứ tự năm bước
Dùng hệ số không tối giản	Hệ số phải là số nguyên nhỏ nhất	Chia cho ước chung lớn nhất