Vị trí trong bảng và cấu hình electron

Viết cấu hình theo thứ tự năng lượng, rồi đọc:

• Chu kì $=$ số lớp electron (số lớn nhất $n$ trong cấu hình).
• Nguyên tố $s$, $p$ (nhóm A): số thứ tự nhóm $=$ số electron lớp ngoài cùng (các electron có $n$ lớn nhất). Không tính electron $3d$ đã đầy của nguyên tố $\mathrm{Ga}$, $\mathrm{Ge}$, $\mathrm{As}$, $\mathrm{Br}$ vào lớp ngoài cùng.
• Nguyên tố $d$ (nhóm B): tính số electron hoá trị $=$ electron $ns$ $+$ electron $(n-1)d$.

Số electron hoá trị ($ns + (n-1)d$)	3	4	5	6	7	8, 9, 10	11	12
Nhóm	$\mathrm{IIIB}$	$\mathrm{IVB}$	$\mathrm{VB}$	$\mathrm{VIB}$	$\mathrm{VIIB}$	$\mathrm{VIIIB}$	$\mathrm{IB}$	$\mathrm{IIB}$

Ví dụ: $[\mathrm{Ar}]3d^64s^2$ có $6 + 2 = 8$ electron hoá trị nên nhóm $\mathrm{VIIIB}$ (sắt). $[\mathrm{Ar}]3d^{10}4s^1$ có $11$ electron hoá trị nên nhóm $\mathrm{IB}$ (đồng).

Cho chu kì $n$ và nhóm A số $m$:

• Nguyên tố có $n$ lớp, lớp ngoài cùng có $m$ electron.
• Nhóm $\mathrm{IA}$, $\mathrm{IIA}$: $ns^m$. Nhóm $\mathrm{IIIA}$ đến $\mathrm{VIIIA}$: $ns^2np^{m-2}$.
• Cấu hình đầy đủ: phần bên trong là cấu hình khí hiếm đứng ngay trước, cộng với lớp ngoài cùng; $Z$ bằng tổng electron.

Từ số electron lớp ngoài cùng suy ra tính chất:

Số electron lớp ngoài	Xu hướng	Loại
1, 2, 3	nhường electron	thường là kim loại ($\mathrm{H}$, $\mathrm{He}$, $\mathrm{B}$ là trường hợp riêng)
5, 6, 7	nhận electron	thường là phi kim
4	tuỳ chu kì	phi kim (C) hay kim loại (Sn, Pb)
8 ($\mathrm{He}$: 2)	bền	khí hiếm

Số oxi hoá cao nhất trong hợp chất với oxygen thường bằng số thứ tự nhóm A (xem bài sau).

Từ	Đến	Cách làm
Cấu hình	chu kì	số lớp electron
Cấu hình	nhóm A	số electron lớp ngoài cùng
Cấu hình	nhóm B	$ns + (n-1)d$: $3$ đến $7$, $8$–$10$ ($\mathrm{VIIIB}$), $11$ ($\mathrm{IB}$), $12$ ($\mathrm{IIB}$)
Vị trí	cấu hình	$ns^m$ hoặc $ns^2np^{m-2}$ cộng cấu hình khí hiếm trước đó
Ngoại lệ	$\mathrm{Cr}$, $\mathrm{Cu}$	$3d^54s^1$, $3d^{10}4s^1$