Phương pháp · Nguyên tố từ ion khí hiếm và cặp kế tiếp · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Đếm số electron $e$ của ion từ cấu hình (hoặc từ khí hiếm tương ứng).
Cation $\mathrm{M^{n+}}$ : $Z = e + n$ . Anion $\mathrm{X^{n-}}$ : $Z = e - n$ .
Tra bảng để biết nguyên tố; viết công thức hợp chất ion cân bằng điện tích ( $\mathrm{M^{a+}}$ và $\mathrm{X^{b-}}$ cho $\mathrm{M_bX_a}$ rút gọn).
Nếu đề hỏi tổng proton, electron, neutron... thì tính từ công thức hợp chất.

Đặt $Z_A$ và $Z_B = Z_A + \Delta Z$ với $\Delta Z$ thuộc trường hợp đề cho: cùng chu kì kế tiếp $\Delta Z = 1$ ; cùng nhóm hai chu kì kế tiếp $\Delta Z \in \{8, 18\}$ .
Từ tổng $S = Z_A + Z_B$ : $Z_A = (S - \Delta Z)/2$ . Chỉ nhận nghiệm nguyên.
Kiểm tra trên bảng: hai nguyên tố có đúng cùng nhóm, đúng hai chu kì kế tiếp không. Nghiệm lọt qua phương trình nhưng sai vị trí thì loại.
Trả lời bằng kí hiệu hoặc $Z$ của cặp hợp lệ.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Lấy $Z$ của cation bằng số electron của ion	Cation đã mất electron	$Z = e + n$ cho cation
Nhầm dấu: $Z = e + n$ cho anion	Anion nhận thêm electron	Anion: $Z = e - n$
Dùng $\Delta Z = 8$ cho mọi cặp cùng nhóm	Từ chu kì $3$ sang $4$ nhóm $\mathrm{IIIA}$ trở đi là $18$	Thử cả hai giá trị và kiểm tra bảng
Không kiểm tra cặp nghiệm trên bảng	Có nghiệm nguyên nhưng khác nhóm	Luôn tra vị trí hai nguyên tố
Cho hai nguyên tố chu kì $1$ và $2$ cùng nhóm cũng $\Delta Z = 8$	$\mathrm{H}\to\mathrm{Li}$ là $2$ , $\mathrm{He}\to\mathrm{Ne}$ là $8$	Chu kì $1$ chỉ có $2$ nguyên tố