Phương pháp · Ion halide: AgNO₃, H₂SO₄ đặc, hỗn hợp muối · Hoá học 10

01Phương pháp giải theo dạng

Lấy mẫu thử, nhỏ dung dịch $\mathrm{AgNO_3}$ .
Quan sát: không kết tủa là $\mathrm{F^-}$ ; trắng $\mathrm{Cl^-}$ ; vàng nhạt $\mathrm{Br^-}$ ; vàng $\mathrm{I^-}$ .
Viết phương trình ion $\mathrm{Ag^+} + \mathrm{X^-} \rightarrow \mathrm{AgX\downarrow}$ và trình bày bảng thuốc thử, hiện tượng, kết luận.
Tính lượng: $n(\mathrm{AgX}) = n(\mathrm{X^-})$ khi $\mathrm{AgNO_3}$ dư; $M(\mathrm{AgCl}) = 143{,}5$ , $M(\mathrm{AgBr}) = 188$ , $M(\mathrm{AgI}) = 235$ g/mol.

Xét tính khử: $\mathrm{Cl^-}$ không bị oxi hoá, chỉ trao đổi tạo $\mathrm{HCl}$ ; $\mathrm{Br^-}$ bị oxi hoá thành $\mathrm{Br_2}$ (S về $\mathrm{SO_2}$ ); $\mathrm{I^-}$ thành $\mathrm{I_2}$ (S về $\mathrm{H_2S}$ ở phương trình quy ước).
Cân bằng theo thăng bằng electron, nhớ phần $\mathrm{H_2SO_4}$ làm môi trường (thành muối sulfate).
Tính lượng sản phẩm theo tỉ lệ mol của phương trình đã cân bằng.

Xác định phản ứng hoàn toàn đến muối nào (ví dụ $\mathrm{NaCl}$ ) và thứ tự nếu $\mathrm{Cl_2}$ thiếu.
Đặt ẩn $a$ , $b$ là số mol từng muối. Lập hai phương trình: một theo khối lượng hỗn hợp, một theo bảo toàn nguyên tố (hoặc độ tăng giảm khối lượng).
Giải hệ, kiểm tra nghiệm dương, kết luận phần trăm khối lượng.

Lỗi	Vì sao sai	Cách tránh
Kết luận $\mathrm{NaF}$ cho kết tủa với $\mathrm{AgNO_3}$	$\mathrm{AgF}$ tan	$\mathrm{F^-}$ là ion duy nhất không kết tủa
Nhầm $\mathrm{AgBr}$ (vàng nhạt) với $\mathrm{AgI}$ (vàng)	Màu gần nhau	Thêm $\mathrm{NH_3}$ hoặc so với mẫu chuẩn
Viết $\mathrm{Cl_2}$ khi cho $\mathrm{NaCl}$ rắn với $\mathrm{H_2SO_4}$ đặc	$\mathrm{Cl^-}$ không bị oxi hoá	Sản phẩm là $\mathrm{HCl}$ và muối hydrogensulfate
Cho $\mathrm{Br^-}$ phản ứng với $\mathrm{Cl_2}$ trước $\mathrm{I^-}$	$\mathrm{I^-}$ khử mạnh hơn	$\mathrm{I^-}$ trước
Không bảo toàn $\mathrm{Na^+}$ khi lập hệ	Mất một phương trình độc lập	Số mol muối cuối bằng tổng số mol muối đầu
Cho $\mathrm{AgBr}$ , $\mathrm{AgI}$ bền ngoài ánh sáng	Bị phân huỷ thành $\mathrm{Ag}$	Bảo quản trong tối