LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

LKH · 0535 phút

Liên kết σ, π và năng lượng liên kết

Đếm σ, π; tổng E phá vỡ liên kết

01Ví dụ minh hoạ

Ví dụ 1 (ethylene và acetylene)

Đếm σ\sigma, π\pi của C2H4\mathrm{C_2H_4} và C2H2\mathrm{C_2H_2}.

Giải. H2C=CH2\mathrm{H_2C=CH_2}: 44 liên kết C−H\mathrm{C-H} (4σ4\sigma) và C=C\mathrm{C=C} (1σ+1π1\sigma + 1\pi): 5σ5\sigma, 1π1\pi. HC≡CH\mathrm{HC\equiv CH}: 22 liên kết C−H\mathrm{C-H} và C≡C\mathrm{C\equiv C} (1σ+2π1\sigma + 2\pi): 3σ3\sigma, 2π2\pi.

Ví dụ 2 (HCN và CO₂)

Đếm σ\sigma, π\pi của HCN\mathrm{HCN} và CO2\mathrm{CO_2}.

Giải. H−C≡N\mathrm{H-C\equiv N}: C−H\mathrm{C-H} (1σ1\sigma) và C≡N\mathrm{C\equiv N} (1σ+2π1\sigma + 2\pi): 2σ2\sigma, 2π2\pi. O=C=O\mathrm{O=C=O}: hai liên kết đôi, mỗi liên kết 1σ+1π1\sigma + 1\pi: 2σ2\sigma, 2π2\pi.

Ví dụ 3 (chuỗi dài)

Đếm σ\sigma, π\pi của CH2=CH−C≡CH\mathrm{CH_2=CH-C\equiv CH}.

Giải. Liên kết đơn: 44 liên kết C−H\mathrm{C-H} và 11 liên kết C−C\mathrm{C-C} (giữa C2\mathrm{C}_2 và C3\mathrm{C}_3) =5= 5. Liên kết đôi C=C\mathrm{C=C}: 11. Liên kết ba C≡C\mathrm{C\equiv C}: 11. σ=5+1+1=7\sigma = 5 + 1 + 1 = 7; π=1+2=3\pi = 1 + 2 = 3.

CCCCHHHHσ = 0, π = 0

Bước 1 / 5

Viết đủ các liên kết: .

Ví dụ 4 (benzene)

Benzene C6H6\mathrm{C_6H_6} (mô hình ba liên kết đôi xen kẽ) có bao nhiêu σ\sigma, π\pi?

Giải. 66 liên kết C−H\mathrm{C-H}, 66 liên kết C−C\mathrm{C-C} trong vòng (33 đơn ++ 33 đôi). σ=6+6=12\sigma = 6 + 6 = 12; π=3\pi = 3.

Ví dụ 5 (năng lượng phá vỡ)

Tính năng lượng cần phá vỡ hết liên kết của 11 mol H2O\mathrm{H_2O} và 11 mol CH4\mathrm{CH_4} (Eb(O−H)=463E_b(\mathrm{O-H}) = 463, Eb(C−H)=413E_b(\mathrm{C-H}) = 413 kJ/mol).

Giải. H2O\mathrm{H_2O}: 2×463=926 kJ2\times463 = 926\ \text{kJ}. CH4\mathrm{CH_4}: 4×413=1652 kJ4\times413 = 1652\ \text{kJ}.

Ví dụ 6 (so sánh độ bền)

Cho Eb(N≡N)=945E_b(\mathrm{N\equiv N}) = 945, Eb(O=O)=498E_b(\mathrm{O=O}) = 498, Eb(Cl−Cl)=243E_b(\mathrm{Cl-Cl}) = 243 kJ/mol. Phân tử nào bền nhất? Giải thích vì sao N2\mathrm{N_2} trơ.

Giải. 945>498>243945 > 498 > 243 nên N2\mathrm{N_2} bền nhất, Cl2\mathrm{Cl_2} kém bền nhất. N2\mathrm{N_2} có liên kết ba rất bền, cần 945 kJ/mol945\ \text{kJ/mol} để phá vỡ nên khó tham gia phản ứng ở điều kiện thường.

Ví dụ 7 (theo gam)

Với Eb(O−H)=463 kJ/molE_b(\mathrm{O-H}) = 463\ \text{kJ/mol}, năng lượng phá vỡ hết liên kết trong 9 g9\ \text{g} nước là bao nhiêu (M=18M = 18)?

Giải. n=9/18=0,5 moln = 9/18 = 0{,}5\ \text{mol}; 0,5×926=463 kJ0{,}5\times926 = 463\ \text{kJ}.

Tiếp theoLuyện tập →