01Phương pháp giải theo dạng
Dạng: Bài toán thực tế đo chiều cao, khoảng cách
Chiều cao, đến được chân vật: tam giác vuông, (+ chiều cao mắt).
Chiều cao, không đến được chân vật: đo góc nâng và () tại hai điểm , thẳng hàng với chân tháp, .
- Trong tam giác ( là đỉnh): góc tại bằng (góc ngoài của tam giác).
- Định lí sin: .
- Tam giác vuông: .
Khoảng cách hai điểm bị vật cản ngăn (ví dụ hai đầu hồ): đứng ở điểm thứ ba nhìn thấy cả hai, đo hai khoảng cách và góc xen giữa, rồi dùng định lí côsin.
Khoảng cách tới điểm bên kia sông: chọn hai điểm , cùng bờ, đo và hai góc tại , ; giải tam giác g.c.g bằng định lí sin.
Chuyển động nhiều chặng: mỗi chặng là một cạnh; góc giữa hai chặng liên tiếp tính từ hai hướng; dùng định lí côsin cho khoảng cách và định lí sin (hoặc toạ độ) cho hướng. Nhớ quãng đường = vận tốc × thời gian.
02Lỗi hay gặp
| Lỗi | Vì sao sai | Cách tránh |
|---|---|---|
| Quên cộng chiều cao mắt hoặc giá máy | Tam giác vuông bắt đầu từ tầm mắt, không phải mặt đất | Vẽ đường nằm ngang qua mắt trên hình |
| Lấy trong Ví dụ 2 | Nhầm góc nâng với góc trong tam giác | Góc trong tại là góc kề bù với góc nâng |
| Quên nhân vận tốc với thời gian | Đề cho km/h và số giờ | Đổi ra độ dài trước khi vẽ |
| Tính sai góc giữa hai chặng | Lấy hiệu hai hướng làm góc trong | Vẽ hướng Bắc tại mỗi điểm đổi hướng, góc trong góc rẽ |