LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

HS · 0630 phút

Phương trình hàm đơn giản bằng phép thế

Thay biến để có hệ

01Phương pháp giải theo dạng

Dạng: Phương trình hàm bằng phép thế (đổi biến)

Phép thế đối hợp (1/x1/x, −x-x, 1−x1 - x): theo quy trình ở trên.

Đặt ẩn phụ (hệ thức dạng f(biểu thức bậc nhaˆˊt theo x)=g(x)f(\text{biểu thức bậc nhất theo } x) = g(x)):

  1. Đặt t=t = biểu thức trong ff, giải xx theo tt.
  2. Thay vào vế phải được f(t)f(t) theo tt.
  3. Đổi tt lại thành xx.

Thay giá trị đặc biệt (hệ thức hai biến f(x+y)=…f(x + y) = \dots):

  1. Cho y=0y = 0 (hoặc x=yx = y, y=1y = 1) để tìm f(0)f(0) hoặc quan hệ giữa f(x)f(x) và f(x+1)f(x+1).
  2. Lập bảng vài giá trị, nhận ra quy luật.
  3. Kiểm quy luật vào hệ thức đầu, chứng minh nếu cần.

02Lỗi hay gặp

LỗiVì sao saiCách tránh
Quên điều kiện x≠0x \ne 0 khi thay x→1xx \to \dfrac1xPhép thế chỉ hợp lệ trong tập xác địnhGhi tập xác định ngay đầu bài
Không thử lại nghiệmMới có điều kiện cầnLuôn thế ff vào hệ thức ban đầu
Thay x→−xx \to -x mà quên đổi dấu trên vế phảig(x)g(x) cũng phải thay xx bằng −x-xThay đồng loạt, kể cả vế phải
Đặt ẩn phụ rồi quên đổi tt về xxKết quả còn theo ttViết "vậy f(x)=…f(x) = \dots"
Khử sai hệ số khi nhân phương trìnhHệ hai ẩn f(x)f(x), f(φ(x))f(\varphi(x)) cần khử đúng một ẩnNhân để hệ số của ẩn cần khử bằng nhau, rồi trừ/cộng
Cho rằng từ vài giá trị suy ra công thứcChỉ là dự đoánChứng minh hoặc thử lại với mọi xx
Tiếp theoVí dụ →