LÝ THUYẾT - SÁCH HÌNH ĐỘNG
LỚP 10·10 / 2026

BPT · 0335 phút

Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn và miền nghiệm

Giao các nửa mặt phẳng và đỉnh

01Phương pháp giải theo dạng

Dạng: Biểu diễn miền nghiệm của hệ và tìm các đỉnh

  1. Vẽ bờ của từng bất phương trình (nét liền hay đứt), thử điểm, xác định nửa mặt phẳng của từng cái.
  2. Tô phần chung. Nếu thấy phần chung rỗng thì kết luận hệ vô nghiệm.
  3. Tìm đỉnh: lập bảng các cặp bờ, giải giao điểm, kiểm các bất phương trình còn lại.
  4. Gọi tên đỉnh, nối theo thứ tự quanh miền.
  5. Nếu miền không bị chặn, mô tả hướng kéo dài (ví dụ "kéo dài về phía xx tăng").

Dạng: Tính diện tích miền nghiệm đa giác

  1. Tìm các đỉnh như trên, sắp theo thứ tự quanh đa giác.
  2. Chia đa giác thành tam giác, hình thang hay hình chữ nhật; hoặc dùng công thức toạ độ: nếu các đỉnh theo thứ tự là (x1; y1),…,(xn; yn)(x_1;\,y_1), \ldots, (x_n;\,y_n) thì
S=12∣∑i=1n(xiyi+1−xi+1yi)∣,(xn+1; yn+1)=(x1; y1).S = \frac12\left\lvert \sum_{i=1}^{n} \bigl(x_i y_{i+1} - x_{i+1} y_i\bigr) \right\rvert, \quad (x_{n+1};\,y_{n+1}) = (x_1;\,y_1).
  1. Kiểm lại bằng cách đếm ô lưới hay so với hình chữ nhật bao quanh.

02Lỗi hay gặp

LỗiVì sao saiCách tránh
Lấy giao điểm của hai bờ làm đỉnh mà không kiểm các bất phương trình khácGiao điểm có thể nằm ngoài miềnLuôn thế vào mọi bất phương trình còn lại
Bỏ sót đỉnh nằm trên trụcCác trục x=0x = 0, y=0y = 0 cũng là bờ nếu hệ có x≥0x \ge 0, y≥0y \ge 0Liệt kê mọi bờ, kể cả x=0x = 0 và y=0y = 0
Lấy hợp thay vì giao các miềnNghiệm của hệ thoả đồng thời mọi bất phương trìnhChỉ lấy phần có đủ mọi lớp tô
Coi miền không bị chặn là đa giácCó tia kéo dài; không có đỉnh "đóng"Vẽ kĩ, đặc biệt khi các dấu "≥\ge" đẩy ra xa gốc
Quên rằng bờ nét đứt không thuộc miềnĐỉnh nằm trên hai bờ nét đứt thì không thuộc miềnNếu có bất phương trình nghiêm ngặt, ghi rõ "đỉnh không thuộc miền"
Khi tính diện tích, sắp đỉnh không theo thứ tự quanh miềnCông thức toạ độ cần thứ tự vòng quanhVẽ hình, đánh số đỉnh ngược chiều kim đồng hồ
Tiếp theoVí dụ →